DIETA W NADCIŚNIENIU

Ciśnienie krwi to siła wywierana przez krew na ściany tętnic, przez które przepływa. Kiedy osiągnie wysoki poziom, może prowadzić do poważnych problemów zdrowotnych. Zgodnie z Centers for Disease Control and Prevention (CDC) około jedna trzecia dorosłych w USA ma wysokie ciśnienie krwi, co odpowiada około 75 milionom ludzi. Bez leczenia wysokie ciśnienie krwi lub nadciśnienie mogą prowadzić do poważnych chorób, w tym niewydolności serca, utraty wzroku, udaru i choroby nerek.

Przyczyny wysokiego ciśnienia krwi

Większość osób z wysokim ciśnieniem krwi nie odczuwa żadnych objawów. Z tego powodu chorobę często nazywa się „cichym zabójcą”. Jednakże, gdy ciśnienie krwi osiąga około 180/120 milimetrów rtęci (mm Hg), staje się to kryzysem nadciśnieniowym, który stanowi nagły wypadek medyczny. Na tym etapie pojawią się objawy, takie jak: ból głowy, nudności, wymioty, zawroty głowy, niewyraźne lub podwójne widzenie, krwotok z nosa, palpitacje serca czy duszności. Każdy, kto doświadcza tych objawów, powinien natychmiast skontaktować się z lekarzem.

Dzieci z wysokim ciśnieniem krwi mogą mieć dodatkowo porażenie Bella, czyli niezdolność do kontrolowania mięśni twarzy po jednej stronie, zaś noworodki – niepowodzenia w rozwoju, drażliwość i niewydolność oddechową.

Osoby z rozpoznanym wysokim ciśnieniem krwi powinny często kontrolować jego wysokość. Osoby, których ciśnienie krwi mieści się w normalnym zakresie, powinny je sprawdzać co najmniej raz na 5 lat. 

Jednak u osób, które znajdują się w którejkolwiek grupie związanej z wymienionymi czynnikami ryzyka, kontrole powinny być częstsze. Bez leczenia lub środków kontrolnych nadmierne ciśnienie na ścianach tętnic może prowadzić do uszkodzenia naczyń krwionośnych, co stanowi formę choroby sercowo-naczyniowej. Może również uszkodzić niektóre ważne organy.

Leczenie wysokiego ciśnienia krwi

Leczenie nadciśnienia tętniczego zależy od kilku czynników, takich jak jego wysokość i związane z tym ryzyko rozwoju chorób układu krążenia lub udaru. W zależności od stopnia nasilenia lekarz może zalecić różne działania, w tym: zasugerować pewne zmiany w stylu życia, przepisać leki (gdy ryzyko rozwoju chorób układu krążenia w ciągu najbliższych 10 lat wynosi ponad 20%), zmienić rodzaj lub dawkę leku (jeśli poziom ciśnienia krwi osiągnie 180/120 mm Hg lub więcej).

W 2017 roku American Heart Association (AHA) wydało wytyczne dotyczące zmian stylu życia, które mogą pomóc w obniżeniu ciśnienia krwi. Ćwiczenia są najbardziej skuteczne, gdy są regularne. Aktywność wyłącznie w weekendy będzie znacznie mniej skuteczna niż na przykład co drugi dzień. Nawet chodzenie przez 30 minut w ciągu 3–4 dni w tygodniu zwykle obniża ciśnienie krwi o 4 mm Hg. Ciśnienie krwi zwykle zaczyna się poprawiać w ciągu 2 do 3 tygodni od podjęcia ćwiczeń, szczególnie u osób, które nie prowadziły aktywnego trybu życia. Przed ich wprowadzeniem należy jednak skonsultować się z lekarzem i upewnić się, że ćwiczenia są dostosowane do potrzeb i stanu zdrowia.

Ponadto badania wykazały, że nawet utrata wagi na poziomie kilku kilogramów może znacząco przyczynić się do obniżenia podwyższonego ciśnienia krwi. Osoby z nadwagą powinny dążyć do zbliżenia się do zdrowego zakresu wagi. W rezultacie ciśnienie krwi prawdopodobnie spadnie. Utrata masy ciała poprawi również skuteczność leków na ciśnienie krwi. Osiągnięcie zdrowej masy ciała wymaga jednak połączenia ćwiczeń, zdrowej diety i co najmniej 7 godzin dobrej jakości snu każdej nocy. Skuteczność programu odchudzania może poprawić również prowadzenie dziennika żywności. Dodatkowo niektóre badania wykazały, że pewne techniki relaksacyjne, w tym joga, medytacja i ćwiczenia oddechowe mogą mieć krótkotrwały i niewielki wpływ na ciśnienie krwi, zwłaszcza na wczesnym etapie choroby.

Leki na nadciśnienie

Choć niektórzy ludzie mogą wymagać połączenia kilku różnych leków, do najczęstszych środków stosowanych w czasie leczenia nadciśnienia tętniczego należą:

1) Inhibitory enzymu konwertującego angiotensynę (ACE)

Blokują one działanie niektórych hormonów regulujących ciśnienie krwi, takich jak angiotensyna II. Angiotensyna II powoduje zwężenie tętnic i zwiększenie objętości krwi, co jest przyczyną wzrostu ciśnienia krwi. Inhibitorów ACE nie powinny jednak przyjmować osoby z chorobami serca, chorobami wpływającymi na ukrwienie nerek i kobiety w ciąży. Ponadto leki te mogą wywoływać działania niepożądane, jak: zawroty głowy, zmęczenie, słabość, bóle głowy czy uporczywy suchy kaszel, które jednak zwykle ustępują po kilku dniach. Jeśli dana osoba uzna działania niepożądane za zbyt nieprzyjemne lub długotrwałe w leczeniu, lekarz może przepisać antagonistę receptora angiotensyny II. W przypadku tych alternatywnych leków skutki uboczne są mniej powszechne, mimo to mogą obejmować: zawroty głowy, bóle głowy i zwiększone poziomy potasu we krwi.

2) Blokery kanału wapniowego

Podstawowym efektem przyjmowania blokerów kanału wapniowego (CCB) jest obniżenie poziomu wapnia w naczyniach krwionośnych. Spadek ilości wapnia rozluźnia mięśnie gładkie naczyń, co powoduje poszerzenie tętnic i prowadzi do obniżenia ciśnienia krwi. Nie powinny ich jednak przyjmować osoby z chorobami serca, chorobami wątroby lub problemami z krążeniem. Pacjenci korzystający z CCB mogą doświadczyć skutków ubocznych w postaci: zaczerwienienia skóry (zwykle na policzkach lub szyi), bólów głowy, spuchniętych kostek i stóp, zawrotów głowy, zmęczenia, wysypki lub w rzadkich przypadkach opuchniętego brzucha, które zwykle ustępują po kilku dniach.

3) Diuretyki tiazydowe

Działają na nerki, pomagając organizmowi pozbyć się sodu i wody, co powoduje zmniejszenie objętości krwi i ciśnienia. Są często pierwszym lekarstwem na wysokie ciśnienie krwi. Diuretyki tiazydowe również mogą powodować działania niepożądane, z których niektóre mogą się utrzymywać. Należą do nich: niski poziom potasu we krwi, który może wpływać na czynność nerek i serca, zaburzona tolerancja glukozy i zaburzenia erekcji. Z tego względu osoby przyjmujące diuretyki tiazydowe powinny wykonywać regularne badania krwi i moczu w celu monitorowania poziomu cukru i potasu we krwi. Dodatkowo osoby powyżej 80. roku życia mogą wymagać przyjmowania szczególnego rodzaju diuretyku tiazydowego – indapamidu (Lozol), , który pomaga zmniejszyć ryzyko zgonu z powodu udaru, niewydolności serca i innych chorób układu krążenia.

4) Beta-blokery

Beta-blokery były kiedyś bardzo popularne w leczeniu nadciśnienia tętniczego. W dzisiejszych czasach ludzie częściej korzystają z nich, gdy inne metody leczenia nie przyniosły sukcesu. Spowalniają one bicie serca i zmniejszają siłę bicia serca, powodując spadek ciśnienia krwi. Mogą jednak powodować działania niepożądane, w tym: zmęczenie, zimne dłonie i stopy, wolne bicie serca, nudności czy biegunkę. Mniej powszechne, lecz możliwe są również: zaburzony sen, koszmary nocne i zaburzenia erekcji.

5) Inhibitory reniny

Aliskiren (Tekturna, Rasilez) zmniejsza produkcję reniny, która jest enzymem wytwarzanym przez nerki. Renina odgrywa kluczową rolę w produkcji angiotensyny I, białka, które organizm przekształca w hormon angiotensynę II. Hormon ten zwęża naczynia krwionośne i podnosi ciśnienie krwi. W ten sposób Aliskiren powoduje rozszerzenie naczyń krwionośnych i spadek ciśnienia krwi. Ponieważ jest to stosunkowo nowy lek, pracownicy służby zdrowia wciąż określają jego optymalne zastosowanie i dawkowanie. Wiadomo jednak, że może wywoływać działania niepożądane, jak: biegunka, zawroty głowy, objawy grypopodobne, zmęczenie i kaszel. Ponadto konieczne jest przeczytanie opakowania leku w celu sprawdzenia interakcji z innymi środkami.

Dieta w nadciśnieniu

Wdrażając kilka nowych nawyków żywieniowych możesz obniżyć ciśnienie krwi i zmniejszyć ilość leków potrzebnych do kontrolowania wysokiego ciśnienia krwi. Wystarczy, że będziesz: śledził, co jesz (co uświadomi ci, dlaczego nie możesz schudnąć), zapisywał wielkość porcji (i stopniowo je redukował), ograniczał spożycie alkoholu i unikał soli. Dieta bogata w sól (wysokosodowa) zwiększa ciśnienie krwi u wielu osób. W rzeczywistości, im mniej sodu jesz, tym lepsza kontrola ciśnienia krwi.

Aby obniżyć zawartość sodu w diecie, staraj się jeść mniej niż 2300 miligramów (około 1 łyżeczka soli) każdego dnia, czytaj informacje o wartościach odżywczych na każdym opakowaniu produktu spożywczego, wybieraj produkty, które mają 5% lub mniej „dziennej wartości” sodu, unikaj żywności konserwowanej, przetworzonej żywności, wędlin i fast foodów, a także używaj przypraw bez soli.

Pomóc w kontrolowaniu ciśnienia krwi mogą potas, magnez i błonnik. Dlatego osobom z nadciśnieniem zalecane są owoce i warzywa, które zawierają dużo potasu, magnezu i błonnika, a ich zawartość sodu jest niska. Trzymaj się świeżych owoców i warzyw, zwłaszcza: jabłek, moreli, bananów, brokułów, marchwi, zielonej fasolki, daktyli, winogron, zielonego groszku, jarmużu, fasoli, mango, melonów, pomarańczy, brzoskwini, ananasów, ziemniaków, rodzynek, szpinaku, truskawek, batatów, mandarynek i pomidorów. Sok jest mniej pomocny, ponieważ nie ma w nim błonnika. Dobrym źródłem magnezu są natomiast 0rzechy, nasiona, rośliny strączkowe, chude mięso i drób.

Dieta DASH

Dietetyczne metody powstrzymania nadciśnienia tętniczego (DASH) to plan żywieniowy bogaty w owoce, warzywa, produkty pełnoziarniste, ryby, drób, orzechy, rośliny strączkowe i niskotłuszczowe wyroby mleczarskie. Te produkty są bogate w kluczowe składniki odżywcze, takie jak potas, magnez, wapń, błonnik i białko.

Dieta DASH może obniżyć ciśnienie krwi, ponieważ ma mniej soli i cukru niż typowa dieta. Eliminuje również desery, słodzone napoje, tłuszcze, czerwone mięso i przetworzone mięso.

Aby rozpocząć dietę DASH, postępuj zgodnie z poniższymi zaleceniami (w oparciu o 2000 kalorii dziennie):

  • ziarna: 7–8 dziennych porcji (wielkości porcji: 1 kromka chleba, 1/2 szklanki gotowanego ryżu lub makaronu, 30 g suchego zboża),
  • warzywa: 4–5 porcji dziennie (1 szklanka surowych zielonych liściastych, 1/2 szklanki gotowanych warzyw),
  • owoce: 4–5 porcji dziennie (1 średni owoc, 1/2 szklanki świeżych lub mrożonych owoców, 1/4 szklanki suszonych owoców, 170 uncji soku owocowego),
  • produkty mleczne o niskiej zawartości tłuszczu lub beztłuszczowe: 2–3 porcje dziennie (1 szklanka mleka, 1 szklanka jogurtu, 45 g sera),
  • chude mięso, drób i ryby: 2 lub mniej porcji dziennie (180 g gotowanego mięsa, drobiu lub ryb),
  • orzechy, nasiona i rośliny strączkowe: 4–5 porcji na tydzień (1/3 szklanki orzechów, 2 łyżki nasion, 1/2 szklanki gotowanej suchej fasoli lub grochu),
  • tłuszcze i oleje: 2–3 dzienne porcje (1 łyżeczka oleju roślinnego lub miękkiej margaryny, 1 łyżka niskotłuszczowego majonezu, 2 łyżki lekkiego sosu sałatkowego),
  • słodycze: mniej niż 5 porcji na tydzień. (1 łyżka cukru, galaretka lub dżem).

Aby skomponować właściwą dietę, poproś o pomoc specjalistę. Świetnym rozwiązaniem będzie również zakup diety na nadciśnienie online. W ten sposób szybko, sprawnie, niewielkim kosztem i bez wychodzenia z domu otrzymasz swój plan żywieniowy.

Close Menu